Κοινωνικοοικονομικά προβλήματα, πλουτοπαραγωγική δραστηριότητα και Τοπική Αυτοδιοίκηση (Μια επίσκεψη των μελών του β’ Συνεδρίου των Πόλεων της Ελλάδος στο Εργοστάσιο Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων στην Δραπετσώνα τον Μάιο του 1931· τα εκεί διατρέξαντα κατά τις εφημερίδες της εποχής) .1

Λίγα χρόνια μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και ενώ είχε ξεσπάσει η μεγάλη οικονομική κρίση του Μεσοπολέμου, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Μάιο του 1931 το Β’ Συνέδριο των Πόλεων της Ελλάδος οργανωμένο από την Ένωση των Δήμων (και Κοινοτήτων) της Ελλάδος, που είχε Πρόεδρό της τον Δήμαρχο των Αθηναίων Σπύρο Μερκούρη και Γενικό Γραμματέα της τον Δήμαρχο της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου Χρήστο Ευαγγελάτο.

Δεν πρόκειται όμως αυτή τη στιγμή να αναφερθώ εδώ, στον «Κόσμο της Ν. Φιλαδέλφειας», στα του Συνεδρίου αυτού – το έχω άλλωστε κάνει σε σχετικές εργασίες μου που έχουν δει το φως της δημοσιότητας τα προηγούμενα χρόνια – για την επίσκεψη των μελών του Συνεδρίου αυτού (Δημάρχων και Κοινοταρχών) στο Εργοστάσιο Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων στην Δραπετσώνα μετά από πρόσκληση που τους απευθύνθηκε, καθώς για τα εκεί διατρέξαντα θα καταχωρήσω ορισμένα στον «Κόσμο της Ν. Φιλαδέλφειας», όπως αυτά είδαν το φως της δημοσιότητας στις εφημερίδες της εποχής.

Επί το έργον λοιπόν:

«Χθες την πρωΐαν τα μέλη του Β’ Συνεδρίου των Πόλεων της Ελλάδος, κατόπιν ειδικής προσκλήσεως, επεσκέφθησαν τα εις Δραπετσώνα Εργοστάσια της Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων.

Η συγκέντρωσις των Δημάρχων εγένετο εις το Δημαρχείον Αθηνών, οπόθεν δι’ αυτοκινήτων μετέβησαν εις Δραπετσώνα.

Μεταξύ των επισκεπτών ήσαν και οι κ.κ. Ν. Κρανιωτάκης Γενικός Γραμματεύς του Δήμου Αθηναίων, Γ. Αγγελόπουλος-Αθάνατος Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, ο Αντιπρόεδρος αυτού κ. Δ. Λυμπέρης, και οι (Δημοτικοί) Σύμβουλοι κ.κ. Κοτσέας, Παπαλεξανδρής, Πατσουράκος και Σιμιτόπουλος, διότι ο Δήμος Αθηναίων έχει δημότας τους Αδελφούς Κανελλόπουλους.

Τα μέλη του Συνεδρίου και άλλοι επισκέπται, έχοντες επικεφαλής τον Δήμαρχον Αθηναίων κ. (Σπύρον) Μερκούρην, περιήλθον όλας τας εγκαταστάσεις και παρηκολούθησαν τους επί  τούτω εκτάκτως εργασθέντας εργάτας εις την παρασκευήν των λιπασμάτων, την κατασκευήν υάλων, φιαλών παντός μεγέθους, ποτηρίων, βάζων πολυτελών και άλλων ειδών οικιακής χρήσεως.

Οι Δήμαρχοι δεν έπαυσαν να εκφράζουν τον θαυμασμόν των δια την «ανέλπιστον» αυτήν παραγωγήν τοιούτων ειδών, άτινα επίστευον μέχρι τούδε εισαγόμενα εκ του εξωτερικού, διότι ως τοιαύτα τα παρουσίαζον διάφοροι έμποροι.

Μετά το πέρας της επισκέψεως των Δημάρχων εις τα διάφορα τμήματα των εγκαταστάσεων, παρετέθη υπό της Εταιρείας εις ιδιαίτερον διαμέρισμα πλούσιον πρόγευμα, κατά τα επιδόρπια του οποίου ο κ. Άγγελος Κανελλόπουλος ηυχαρίστησε τους Δημάρχους και τους άλλους επισκέπτας δια την επίσκεψιν, ετόνισε τους κόπους εις ους υποβάλλεται η Εταιρεία δια να συγκρατήση την επιχείρησιν και παρεκάλεσε τους Δημάρχους όπως, μεταβαίνοντες εις τας πόλεις των, αγωνισθούν υπέρ της Ελληνικής βιομηχανίας, προπαγανδίσουν δια την διάδοσιν των προϊόντων όλων των Ελληνικών βιομηχανιών, τονώσουν τον ενδιαφέρον των πολιτών υπέρ αυτών, και εργασθούν παντί σθένει δια την υποστήριξίν των, υποστήριξιν η οποία θ’ αποτελέση σταθεράν συμβολήν εις την πρόοδον της Χώρας.

Κατόπιν ο Δήμαρχος (της Ιεράς Πόλεως) Μεσολογγίου και Γενικός Γραμματεύς της Ενώσεως κ. (Χρήστος) Ευαγγελάτος λέγει περίπου τα εξής:

Η πρόσκλησις αύτη ήτο απαραίτητος δια να θαυμάσωμεν το έργον των Αδελφών Κανελλόπουλων. Διότι δεν πρόκειται απλώς περί έργου προσωπικού, αλλά καθ’ αυτό εθνικού. Τα λιπάσματα, τα οποία παράγονται εις τα εργοστάσια αυτά, όπως η περοσπορίνη, η θειοχαλκίνη και η μελιγκρίνη, ενίσχυσαν σπουδαίως τον αμπελοκτήμονα, και συνεπώς το εθνικόν κεφάλαιον.

Εν τέλει κατέληξε τονίσας την υποχρέωσιν την οποίαν έχουν οι Τοπικοί Άρχοντες της Ελλάδος προς υποστήριξιν την Ελληνικής βιομηχανίας, δια της καταναλώσεως των προϊόντων της· διότι, ως είπεν, από αυτήν εξαρτάται η Ελληνική ευτυχία.

Ακολούθως ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου Κρήτης κ. Θαλασσινός ανέφερεν ότι δεν ήκουσε να γίνεται ποτέ συζήτησις περί των βιομηχανικών τούτων προϊόντων της Εταιρείας Λιπασμάτων, ενώ έμεινε κατάπληκτος προ των όσων είδε. Ενόμιζεν ότι όλ’ αυτά εισήγοντο εκ του εξωτερικού. Ετόνισεν, ότι είναι υπερήφανος διότι υπάρχει τοιαύτη Ελληνική βιομηχανία και συνέστησεν όπως οι Δήμαρχοι, επανερχόμενοι εις τας πόλεις των, γίνουν οι διαπρύσιοι κήρυκες της διαδόσεως των Ελληνικών προϊόντων και της αποκρούσεως των του εξωτερικού.

Ο Δήμαρχος Λεβαδέων κ. Σπυρόπουλος ηυχήθη επίσης υπέρ της εξαπλώσεως των Ελληνικών προϊόντων και υπεσχέθη να εργασθή και προσωπικώς υπέρ αυτής».

Τελειώνει εδώ το πρώτο μέρος του γραφτού με το εν τίτλω θέμα – αύριο, πάλι στον «Κόσμο της Ν. Φιλαδέλφειας», θα καταχωρήσω το δεύτερο μέρος αυτού του γραφτού.

Κώστας Π. Παντελόγλου